انسانی ماندگار در تاریخ تئاتر ایران | مروری بر زندگی و میراث ماندگار حمید سمندریان

برای گزارش دادن –; امروز 31 تیرماه سالروز درگذشت حمید طرجیان کارگردان، مترجم، معلم و یکی از تاثیرگذارترین چهره های تئاتر معاصر ایران است. هنرمندی که نامش با آموزش علمی بازیگری، اجرای آثار برجسته تئاتر بین المللی و تربیت نسل های زیادی از بازیگران و کارگردانان ایرانی گره خورده است.

از تهران تا صحنه های تئاتر اروپا

حمید ساریجیان در سال 1310 در تهران به دنیا آمد. علاقه او به هنرهای نمایشی از دوران جوانی به وجود آمد، به همین دلیل برای تحصیل در رشته تئاتر به آلمان رفت و سال ها در رشته کارگردانی و بازیگری آموزش دید.

آشنایی با سبک های مدرن تئاتر اروپا، نگاه هنری سیرز را شکل داد. نگاهی که پس از بازگشت او به ایران، تأثیر عمیقی بر تئاتر کشور گذاشت.

بازگشت به ایران؛ آغاز یک نسل جدید در تئاتر

تسارگیان پس از بازگشت به ایران، کار خود را به عنوان کارگردان و معلم آغاز کرد. او معتقد بود بازیگری قبل از اینکه به استعداد بستگی داشته باشد، نیازمند آموزش، تمرین و شناخت عمیق انسان است.

او در دهه های 1440 و 1450 با اجرای نمایشنامه هایی از بزرگ ترین نمایشنامه نویسان جهان، معیار جدیدی در کارگردانی تئاتر ایران ایجاد کرد. دقت در منظره، توجه به روانشناسی شخصیت ها و وفاداری به متن از ویژگی های بارز آثار او بود.

مترجمی که ادبیات نمایشی جهان را به ایران می آورد

حمید ساریقیان علاوه بر کارگردانی، مترجمی برجسته نیز بود. او آثار مهمی از نویسندگان بزرگ جهان را به فارسی ترجمه کرد و بسیاری از نمایشنامه های شناخته شده در ایران امروز برای اولین بار با ترجمه های او در اختیار هنرمندان و علاقه مندان قرار می گیرد.

ترجمه های او صرفاً انتقال کلمات نبودند. بلکه تلاشی برای حفظ روح و فضای اصیل نمایشنامه ها تلقی می شد و به همین دلیل همچنان یکی از منابع معتبر آموزش تئاتر محسوب می شود.

تربیت نسل های مختلف

شاید مهمترین میراث حمید ساریجیان درس تدریس او باشد. در طول چندین دهه تدریس، بسیاری از بازیگران و کارگردانان سرشناس سینما و تئاتر ایران شاگرد او بودند.

او در فصل‌هایش بر صداقت بازیگر، شناخت شخصیت او و احترام به متن بیش از هر چیز تاکید کرد. شاگردان او بارها گفته اند که تساریگیان نه تنها هنر بازیگری، بلکه نحوه نگاه به هنر و زندگی را نیز آموزش داده است.

به همین دلیل بسیاری او را «معلم بزرگ تئاتر ایران» می دانند. عنوانی که حاصل چندین دهه آموزش و تأثیرگذاری بر هنرهای نمایشی کشور است.

همکاری با بزرگان عرصه جهانی

ساریان در طول زندگی حرفه‌ای خود آثار نویسندگان برجسته‌ای چون برتولت برشت، فردریش دورنمات، آرتور میلر، ژان پل سارتر و اوژن یونسکو را ترجمه یا به نمایش درآورد و نقش مهمی در شناساندن جامعه ایرانی با ادبیات نمایشی مدرن در جهان داشت.

او معتقد بود که تئاتر هنر تفکر است و یک اجرا باید تماشاگر را به تعجب و تفکر وادار کند.

حمید ساریقیان پس از سال ها فعالیت هنری سرانجام در 31 تیر 1391 پس از تحمل بیماری در سن 81 سالگی درگذشت.

هنرمندان، دانشجویان و علاقمندان به تئاتر از آن به عنوان یکی از ارکان تئاتر نوین ایران یاد کرده اند. هنرمندی که تاثیرش تنها به اجراهایش محدود نمی شود، بلکه تا نسل هایی که او پرورش داده است، ادامه می یابد.

میراث روی صحنه می ماند

امروز در سالگرد درگذشت حمید ساریقیان، نام او همچنان در کلاس های بازیگری، هنرستان ها و تئاترها زنده است. بسیاری از اصول تدریس و روش های راهنمایی او هنوز در میان هنرمندان نسل جدید مورد استفاده قرار می گیرد.

اگرچه سال ها از درگذشت این معلم بزرگ می گذرد، اما هر بار که نمایشی با مفاهیم انسانی ارائه می شود، می توان رگه هایی از اندیشه های حمید ساریقیان را در آن مشاهده کرد.

او نشان داد که تئاتر فقط نمایشی برای نمایش نیست. بلکه هنر شناخت انسان است و این میراثی است که نام حمید ساریقیان را در تاریخ تئاتر ایران جاودانه کرد.

جملات به یاد ماندنی از پروفسور تساریگیان

حمید صحرایان در صحبت هایش همیشه چند جمله ای را تکرار می کرد که به نوعی دیدگاه او را در مورد هنر نمایش خلاصه می کرد.

“تئاتر عشق است. اگر آن را دوست نداشته باشی دوام نخواهی داشت.”

یا این جمله اغلب نقل شده:

“یک بازیگر ابتدا باید یک شخص را بشناسد.”